Kukua Andior I Wutul

Awoja mawangko'o-mai si toja'ang anio\ ja sia mapaema' londei wo pësi si amanga. Kini'itam baja i amanga. Siituoka tumo'tolo sia ë mange mëngamësi-mësi. Mangeo mamësi sia, ja ra'itja nimindo, wo sia marengo-mai a si amanga ëng kuanao: „Tja maindo, e MamaM ema'angkupe' sumawël ën iasa ja.** Siituoka ema'anao; pakaema'ana-mako n iitu, pailë- këno 1 amanga ëng kuanao: „Kua'a itu n iana nirondor(ë)- muo!" Sowatëno i Wutul ën iitu, ëng kuano: „En aku ë ningarananu im Butul, ja wutul ën iana." Ja sia mangeng ka'i mamësi.

Itjatëka'rmange a lawanan, itontonao-mio' ëm pësi. Mio'nao we'mbetën-ai, ja pongkor wangkër si niindo-mai im pësi. Ka- mang in am bawoo in dano, ja ipëwe'enao wo'on a londei, ta'an mëkiampungo-mai si Pongkor ëng kuanao : „O ampung, e Wutul!" Sowatëno i Wutul: „O ra'itja toro, pa'pa'an aku ja ureo ë mëmësi-mësi ra'ipe' nimindo-mako, ja tarepe'o tu'u." Siituoka ng kuano i Pongkor: „Sa ro'na, ja ampungan-ai aku, WO sapaoka ëm pangilëkënu an iaku, karëngang ka'itje' ko en tawangëngkuoka, wo itjuaku iitjö: sa ko mëkitawang iaku, ja n^ai rumangat tana'i: O Pongkor, ën ta'ar(ë)mu an iaku! Eng kërangat(ë)mu iaku, ja tarepe' aku tumo'or(ë)kë'-mai an dior(ë)mu.'' Siituoka ng kuano i Wutul : „Anae uli-ulit?'' Su- mowato si Pongkör: „Ulit." Kuano ka'i i Wutul: „Sama' sa- paka- ko, ja iwëta'kukë'/ Siituoka marengo-mai ang katana'an si Wutul, ta'an sia ra'io nimareng a si amanga; ëm binarengana-mai nimaioka a si Tjolano e Sëlam. Awoja itjatëka'-mai ambitu sia, ja nima- ënë-ënëpe\ Pailëkënao wawean ësa Wawu' n a si Tjolano. Si Wawu' anio' ja paroma'an i mapatitj a si Tjolano. 

Palinanao, mënta'arano si Wawu' wo si Mapatitj, ëng kuanerao: „Tumin- ting in tëlu ja kita tumi'ir ën ambia; anae a si oras iitu alero se kawajo sakeanta, eng kita ja mangepe' a si tana' an sangawiwi." Ja waja in iitu ja pëma'a-ma'anën i Wutul. Siituoka serenao sumama-sama' ëm pëkaraiën i Mapatitj, ja n iitu kulo' waja. Siituoka sumawëlo karai wo salana si Wutul, aitji'it(ë)na an tambisa ëm pëkaraiën i Mapatitj. Tumintingo in tëlu ku- ananao si Wawu' : „Sumakeo kita." Siituoka sumakeo tu'u sera, wo sera maja.' Mëmaja-maja'ka sera, ja kaëndoano, WO pailëkëno i Wawu' si Wutul, ra'itja si Mapatitj. Kuano i Wawu' : „Tumambisape'? Itjoo tare! Mëmaja-maja'o tare!" Wo sera itjatëka'-mange a si tana' an sangawiwi. Ambituoka sera, ja sera mailëk ësa wale, wale i Maësa-ësa wo sera tumuli ambitu. Wueiëno-mio' i makawale: „Tonapa kamu?" Sowat- ënerao-mange n iitu: ^Tow an tana' sangawiwi wo mai, ta'an sapaka kami masale' wo'o mëkiinang iitjo." Sowatëno ï Ma- ësa-ësa n iitu: „Toka aku ë lëngei!" Kuano i Wawu' wo si Wutul: „Itjamipe' ka'i ë lëngei ja." Siituoka ng kuano i Ma- ësa-ësa: „Sama\ sa kamu masale' indongku anak." Mënto'o tu'u ambitu sera.

Mando-mai lumangkoio-mai si Malukar a se sapi, marintuk se sapi. Sumereo-mange si Wawu* sia, ëng kuanao: „O ire\ kalo'or si Wawu' anu mange!" Ja makasereoka-mange sia, ja itjasëraro se sapi, wo muntëp im patinanëman. Pailëkën-ako e makatinanëm se sapi, ja si Malukar anio' mangeerao ipa- kata'u a si Tjolano. Wueiëno i Tjolano a si Malukar. So- watëno i Malukar a se sapi: „Ja ulit, pa'pa'an aku, ja nima- kasereoka am bale i Maësa-ësa ja waweam Bawu' lo'or. Ma'an si pënana'an i Tjolano, ja isiape' ë lo'or." Siituoka ng kuano i Tjolano: „Nae uli-ulit?" Sumowato si Malukar a se sapi: ,Ja ulit, ma'an ipëkitowa." Siituoka ng kuano i Tjolano: „Ja mange towan-ai." Angeno tu'u-mai sia. Ja maio pëputembo si pënana'an i Tjolano, ja uli-ulit isia ë lo'or. Kuano i Tjolano a si Wutul: „Ja sapaka ko lumaput im po'po'. Sa ko ra'itja makaange ja karëngan ko rantongën, én si Wawu* ja indong- kukë' an iitjo/ Siituoka marengo-mange a si pinëkiinangera si Wutul; pëwueiëno i Inangera: „Kua^itu ko tëkuróka e itow?" Sumowato sia: „Uanu ja niindokë' i Tjolano si' Wawu' wo aitjuana ka'i aku, lumaput, kine, im po'po' ; ja sa, kine, aku ra'itja itjaange ja rantongën." Siituoka ng kuano i Inangera: „Tja wo'o wana si roro'na tumawang iitjo?'' Kuano i Wutul: „Ja wawean de'e itu."

Siituoka ja sia mange rumangat si Pongkor, ëng kuanao: „O Pongkor, ën ta'ar(ë)mu an. iaku!" Kërangat(ë)nakë', ja kumësoto-mai an saru-saruna si Pongkor, wo ng kuanao: „Sapa n iitu?" Kuano i Wutul: „Sapaka aku ja airu'ridu' i Tjolano lumaput im po'po'." Kuano i Pongkor: „Ja sama', mangeo lumaput." Lumaputo tu'u, ra'itja aitjalëpok, ta'an po'po' niindona ja ma, si ësa aira'mbas, si ësa airojor(ë)nakë\ Man- do-mai in dangka'o si ëndo, ja mare'omo si Wutul. Siituoka te'teiënao si po'po' airojor. Këte'tel(ë)na in iitu, ja mio'o kumësot-ai si Wawu* ësa; isiape' ka'i ë lo'or e si Wawu' niindokë' i Tjolano.

An tutuw iitu, mangeo ka'i maja'-mai si Mawali-wali se sapi, WO sia itjasere-mange si Wawu' a mange m bale i Ma- ësa-ësa. Makasereoka ka'i-mange sia, ja itjasëraro ka'i se sapi WO mange muntëp in tinanëm. Mangeo ka'i makata'u a siTjolano si makatinanëm. Wueiëno i Tjolano a si Mateir a se sapi. Sumowato sia: „Ja sapaka aku nimailëk ka'i ësa Wawu' am bale i Maësa-ësa, isiape' ka'i ë lo'or e si Wawu' niindo i Tjolano." Siituoka angeno ka'i-mai si Wawu' tinim- boiangkë' ka'i i Tjolano. Kuanao a si Wutul: „Ja sapaka ko mere si Rano Manuwu'." Siituoka mangeng ka'i a si Inanga si Wutul. Itjateka'-mange sia, ja tëkuroka. Kuano i Inanga; ^Kua'itu ko tëkuroka ka'i?" Sumowato sia; ,Ja aku wo tëkur- oka ja niindokë' ka'i i Tjolano st Wawu' wo itjuanao ka'i an iaku, mangere, kine, si Rano Manuwu'." Kuano ka'i i Inanga; „Tja ka'i wana si roro'na tumawang ütjo?" Sowatëno ï Wutul: „Wawean de'e itu." Mueio ka'i si Inanga: „Si sei tja'i?" Sumowato si Wutul; „Si Pongkor." Siituoka sia mange ru- mangat si Pongkor, tanu in susuina an isia. Tani'tu mio' ka'i kumësot-ai an dior(ë)na si Pongkor, ëng kuanao : ^Sapa ka'i itu ?" Sumowato si Wutul : „ Kinuanang ka'i i Tjolano aku, mere, kine, si Rano Manuwu'." Kuano i Pongkor: ,Sama', maio WO ipakawalitju."

Mémaja-maja'oka sera, ja sia turu'ano tu'u i Pongkor si Wawu' makalukar a si Rano Manuwu' wo susuianao si Wutul ëng kuanao: „Sapaka ko, mange an isia kumua-mange i maere-ere si Rano Manuwu.' sa pëwueiën i Wawu' mateir ambitu, eni ?" Mangen si Wutul wo wueiëno tu'u i Wawu' ambitu. Ja sinowat i Wutul tanu in aisusui i Pongkor. Siituoka mangiléko rano si Wutul. Kuano ï Wawu'; „Ja mindo re'e mio" sangatintjo'." Makaindo-mako rano si Wutul, ja sia ma- ja'o wo'o, ta'an kuano i Wawu'; „E Wutul, ambisa m pa- angeanu?" Sumowato si Wutul; „Mareng tu'u am bale ja." Kuano ka'i i Wawu' : „Ja sapaka aku masale' kumi'it Ütjo, en ütjo e nimakaere iaku. Nae ambisa èn angeanu ja ambitu aku." Sowatëno i Wutul: „Toka aku ë léngei." Kuano i Wawu'; „Mande tani'tu, iitjoo é nimakaere iaku" Sowatëno ka'i i Wutul; „Ja sama'.' Mangen sera nimëla'u-la'us ka'i-mange am bale i Maësa-ësa.

Awoja ambituoka sera, mangeo ka'i maja'-mai si Menga- wali-wali se sapi, wo sumere ka'i-mange. Makasereoka ka'i- mange sia, ja itjasÊraro ka'i-mako am patinanëman se sapi. Mangeo ka'i makata'u a si Tjolano se makatinanëm. Putusëno ka'i i Tjolano, ja sinowat(ë)kë' i Mëngawali-wali se sap! in taiia i : „Ja sapaka aku, nimailëk ka'i ësa Wawu' am bale i Maësa-ësa, isiape' é lo'or e se Wawu' niindo i Tjolano," Siituoka ipëkiangeo-mai i Tjolano si Wawu' isia. Maio sera ëng kuano i Tjolano a si Wutul: ^Sapaka sia, ja timboiang- kukë' ka'i, ta'an karëngan ko mangere si Rano Pera." Ja mangem ka'i a si Inanga si Wutul, tëkuroka ka'i-mako. Wueiano i Inanga sia, ëng kuanao in sumowat: „Sapa eta' niindokë' ka'i i Tjolano si Wawu\ kinuanana ka'i aku i mangere si Rano Pera.'' Wueiano ka'i i Inanga sia: „Jo wo'o wana si roro'na tumawang iitjo?'' Sumowato si Wutul: „Wa- wean, si Pongkor ka'i re'e itu." Siituoka mangem ka'i a lawanan sia wo rumangat si Pongkor. Kërangat(ë)nakë' ka'i, ja mio*o tumo'or-ai an dior(ë)na si Pongkor, wo mëwuei : ^Sapa ka'i itu?'' Sowatëno i Wutul: „Mangere kine ka'i si Rano Pera." Kuano i Pongkor: „Sama', kumi'it-ai iaku.'* Maja'o ka'i sera mange a si Rano Pera. An unëroka i ma- waja' ja ng kuano i Pongkor: „Mangem, iitjooka ë mange, makar(ë)kë' ambia'i aku. Sa ko mange ja kumua i mangere- ngere si Rano Pera, sa pëwueiënera." 

Itjatëka' tu'u-mangé si Wutul, ja pëwueiëno i Mateir a si Rano Pera. Sowatënao ën iitu tanu tu'u in aisusui i Pongkor. Kuano i Malukar a si • Rano Pera: „Ambisa ën angeanu, mange aku.'' Siituoka maio am bale i Maësa-ësa sera. Ambituoka sera, mangeo ka'i maja'-mai si Marintuk se sapi, wo sia itjasere-mange si Wawu' a mange m bale i Maësa-ësa. An tutuw iitu itjasëraro ka'i-mako se sapi, wo mangeo ka'i makata'u a si Tjolano si makatinanëm. Wueiano i Tjolano si Malukar a se sapi, sino- wat(ë)nakë' in tana'i : „ Nimailëk ka'i si Wawu' aku, a si wale pinailëkangku se pira-pira Wawu' niindo i Tjolano, wo an tutuw(ë)ku i makasere, ja se sapi muntëp in tinanëm." Kuano i Tjolano: „Angen-ai." Itjatëka'-mai si Wawu' Pera, ja niin- dokë' ka'i i Tjolano ; kuananao ka'i si Wutul : „Sapaka ko, ja mangere-mai si Rano Paser. Sa ra'itja makaere si Rano iitu ja rantongën tu'u ko." Maio a si Inanga si Wutul. Itjatëka'-mai sia, ja sia tëkuroka ka'i-mako. Wueiëno i Inanga sia: „Kua'itu ko ra'io mintjaja'- mar?" 

Sowatënao n itu ëng kuanao: „Nündokë' ka'i i Tjolano si Wawu'. Ja kinuananao aku mangere kine si Rano Paser." Kuano i Inanga i mëwuei: „Ra'io tu'u wo'o wana ën do'na tumawang litjo tanu si nimatawang iitjo a se pira-pira Wawu'? Sumowato sia ëng kuanao: „Si pongkor ka'i wo'on ja. Siituoka ka'i mangeo rumangat si Pongkor si Wutul. Kumësot- ai an dior(ë)na si Pongkor wo mëwuei : „Sapa ka'i n iitu, e Wutul?" Sumowato si Wutul: „En iparangat(ëjku iitjo, ja mere kine ka'i si Rano Paser." Siituoka ng kuano i Pongkor: „Sama', maio, kumi'it-ai iaku." Maja'o ka'i sera; mëmaja- maja' sera akar i mailëk si Rano iitu." Mangilëko rano siWutul. Kuano i Wawu' : „Sama', makaere, ta'an ambisa n angeanu? Aku masale' kumi'it iitjo." Kuano i Wutul: „Sama', mande aku i lëngei."

Siituoka maio sera. Itjatëka' ka'i-mai sera, ja tanukë' ka'i i niema-ema' i Tjolano an isia a se pira-pira Wawu'na. Siituoka ng kuano e Wawu' anio' : „Sapaka si Wutul, ja pa- ngilëkënta a si Tjolano in to'tokën." Awoja to'tokënerao tu'u sia. Pakato'tokën-ako sia, ja waja se rano nierena ja ailële' waja e Wawu' in tino'tok. Itjaiwa'mbarera-mio' in dano iitu, ja tumowo-mai si Wutul, isiaoka ë lo'or e si Tjolano. Këilëk i Tjolano in tani'tu, ja sia mëkito'tok. To'tokën e Wawu' si Tjolano, ta'an da'itja niema'era tanu si Wutul. An somoi-ai iitu si Wutuloka ë nisumawël a si Tjolano, akar in isiaoka ng Kolano e waja im pinapërenta i Tjolano tino'toko.

Akar(ë)kë' iitu.